Wstęp do Wędrownictwa
Czuwaj!
Dzisiejszym postem zaczynamy dość długą serię, na którą - nie ukrywam - długo nie mogłam się doczekać. Od dzisiaj - przez następne kilka postów - będziemy rozmawiać o metodyce wędrowniczej!
Jest to moja stale i bezzmiennie - ulubiona grupa wiekowa. Mieszkając jeszcze w Polsce zostałam drużynową drużyny wędrowniczej mając 18 lat, drużyna ledwo zipała. Od 2019 roku do 2024 roku pełniłam funkcję drużynowej i gdybym powiedziała, że bardzo tęsknię za tym czasem to jakby nic nie powiedzieć.
Dzisiaj, w Kanadzie pełnię funkcję instruktorki przy wędrowniczkach. Widzę tyle różnic ile podobieństw. Uważam, że praca z tą metodyką wędrowniczą jest wyjątkowo trudna i OGROMNIE satysfakcjonująca. Ta seria postów Druhno i Druhu będzie dla mnie bardzo personalna, więc mam nadzieję że się nie obrazisz, jeśli od czasu do czasu wtrącę jakąś swoją historię, refleksję czy punkt widzenia.
Oczywiście zaczynamy od początku, więc Druhno i Druhu - lecimy z tematem. Poniżej znajdziesz mój własny prywatny słownik wędrowniczy - zachęcam Cię do zapoznania się z nim, wiem że będę w kolejnych postach korzystać z niektórych wyrażeń, a co już zauważyłam w różnych środowiskach nie wszystkie są znane, więc dla wyjaśnienia:
[W Polsce] wędrownicy - wędrownicy chłopcy i wędrowniczki dziewczyny
wędrole - wędrownicy (patrz punkt 1) - słowo potoczne
wędros - wędrownicy LUB wędrowniczki w ZHP Świat, wyrażenie potoczne
Historia wędrownictwa
Początki ruchu wędrowniczego sięgają działalności Robert Baden-Powell, który początkowo podzielił skautów jedynie na dwie grupy wiekowe: wilczki oraz skautów. Z czasem zauważono jednak potrzebę stworzenia przestrzeni dla starszej młodzieży. W efekcie w 1922 roku powstała grupa ‘Roverów’, skupiająca osoby powyżej 17. roku życia. Miała ona stanowić ostatni etap rozwoju skautowego i przygotowywać młodych ludzi do pełnienia odpowiedzialnych funkcji wychowawczych oraz instruktorskich.
Rozwój idei wędrownictwa w Polsce wiąże się przede wszystkim z działalnością Adama Ciołkosza. Był on przeciwnikiem nadmiernego militaryzmu obecnego w harcerstwie lat dwudziestych i uważał, że organizacja oddala się od pierwotnych założeń skautingu. Promował model wychowania oparty na służbie, samorozwoju oraz pomocy innym. Inspirując się nurtem woodcraftowym i puszczaństwem, stworzył Wolne Harcerstwo - ruch skierowany do starszej młodzieży harcerskiej. W 1923 roku powołał również organizację Zjednoczenie Wolnego Harcerstwa, której symbolem były trzy płomienie, nawiązujące do współczesnej watry wędrowniczej.
Termin „metoda wędrownicza” pojawił się natomiast w polskim harcerstwie żeńskim okresu międzywojennego. Można go odnaleźć w ówczesnych publikacjach i podręcznikach, między innymi w książce Wędrowniczki oraz w pracy Jeden trudny rok autorstwa Juliusz Dąbrowski i Tadeusz Kwiatkowski wydanej w 1938 roku.
Kim są dzisiaj wędrownicy?
ZHP w Polsce
Wędrownicy w Polsce to najstarsza grupa metodyczna w organizacjach harcerskich, zrzeszająca młodzież w wieku 15/16–21 lat.* Skupiają się oni na osobistym rozwoju, zdobywaniu specjalistycznych umiejętności, podróżowaniu oraz służbie na rzecz społeczeństwa.
*gwiazdka - nie jestem pewna w 10000% ALE, wydaje mi się, że w listopadzie 2025 roku kilka rzeczy związanych w metodyką wędrowniczą uległo zmianie. Pamiętam że przeglądałam wtedy rzeczy na facebooku (PS. czy tylko mój facebook to 100% harcerstwo?) i zobaczyłam post mówiący o tych zmianach. Zrobiłam screenshots treści bo chciałam to skonsultować z moją siostrą - która dalej jest w wieku wędrowniczym - więc zdjęcia i treść postu udało mi się ‘odkopać’, ale linku do tej publikacji już nie. Możliwe, że ten post został usunięty.
Poniżej znajdziesz wspominane chwilę wyżej screenshots, polska Wikipedia ma również poprawiony wiek wędrowniczy i źródłem, do którego się odnosi jest “Uchwała Rady Naczelnej ZHP nr 62/XLII z dnia 22 listopada 2025 r. w sprawie systemu metodycznego ZHP, Rada Naczelna ZHP”. Nie mogę tego zweryfikować przez brak dostępu, ale co udało mi się znaleźć to dzielę się z Tobą. Druhno i Druhu z Polski - pomożesz i potwierdzisz jak to teraz wygląda?
ZHP Organizacja Harcerek
Wędrownictwo - Wędrownictwo skupia młodzież powyżej 15. roku życia, która stopniowo odkrywa własne możliwości i jednocześnie poszukuje swojego miejsca w społeczeństwie. Jednostki wędrownicze działają najczęściej w niewielkich, kilkuosobowych patrolach regularnie spotykających się i wspólnie realizujących wyzwania. Charakterystycznym elementem programu są różnego rodzaju wędrówki oraz wyprawy.
Wędrowniczka - Wędrowniczką może zostać harcerka po złożeniu Przyrzeczenia Harcerskiego, zwykle w wieku 15–16 lat. Zaleca się, aby posiadała już stopień pionierki lub starszej ochotniczki. Dziewczęta, które wcześniej nie należały do harcerstwa, powinny w ciągu 3–6 miesięcy zdobyć stopień starszej ochotniczki oraz złożyć Przyrzeczenie Harcerskie, co stanowi warunek dołączenia do wędrownictwa.
ZHP Organizacja Harcerzy
W Organizacji Harcerzy ZHP Świat wędrownicy stanowią trzeci szczebel Organizacji Harcerzy i obejmują chłopców od 15. roku życia. Okres wędrowniczy koncentruje się na świadomym kształtowaniu własnego rozwoju psychicznego, moralnego i fizycznego. Opiera się on na trzech głównych filarach wychowawczych: pracy nad sobą, poszukiwaniu swojego miejsca w społeczeństwie oraz służbie na rzecz innych.
Praca wędrownicza realizowana jest przede wszystkim w małych, kilkuosobowych patrolach oraz sekcjach skupiających osoby o podobnych zainteresowaniach. Program obejmuje zbiórki, spotkania, wycieczki, obozy wędrowne oraz różnorodne przedsięwzięcia rozwijające samodzielność i odpowiedzialność.
Wędrownictwo można określić jako świadomą i pełną wyzwań wędrówkę przez życie zgodnie z wartościami zawartymi w Przyrzeczeniu Harcerskim, które młody człowiek odnawia dobrowolnie po wejściu do gałęzi wędrowniczej.
Jak Druhno podoba Ci się wpis? Co o nim sądzisz Druhu? Jeśli masz jakieś pytania, zastrzeżenia lub chciałabyś / chciałbyś coś doprecyzować - daj znać! Czekamy na info od Ciebie.
Ściskamy serdecznie!
Magda z zespołem Just Scouts
BIBLIOGRAFIA:
Komentarze