PRÓBY INSTRUKTORSKIE

lutego 14, 2026

PRÓBY INSTRUKTORSKIE - WSTĘP

Czuwaj Druhno, Czuwaj Druhu! Co u Ciebie słychać?

Po metodyce starszoharcerskiej stwierdziliśmy, że zanim przejdziemy do wędrowników, kilka kolejnych wpisów poświęcimy próbom instruktorskim.

Czy kiedykolwiek zastanawiałaś, zastanawiałeś się Druhno i Druhu jak wygląda praca nad stopniem instruktorskim w ZHP, do którego nie należysz? Czy zastanawiałaś/zastanawiałeś się co dzieje się z instruktorką czy instruktorem, którzy przechodzą z jednej organizacji do drugiej?

Jeśli nigdy nie zastanawiałaś/ nie zastanawiałeś się nad tymi kwestiami, ale uważasz że to jest coś o czym chętnie byś poczytała/poczytał - kolejne kilka wpisów jest dla Ciebie.

Zaobserwuj naszego bloga, polub naszą stronę na facebooku, kliknij ‘follow’ na instagramie - i bądź na bieżąco z publikowanymi treściami!

Jak zapewne się spodziewasz, w obu ZHP istnieją stopnie: przewodnika/przewodniczki, podharcmistrza/podharcmistrzyni oraz harcmistrza/harcmistrzyni. W obu organizacjach te stopnie oznaczane są odpowiednio: granatową, zieloną i czerwoną podkładką pod krzyżem, oraz tym samym kolorem lilijki na lewym rękawie munduru - w ZHP w Polsce oraz w ZHP Świat w Organizacji Harcerzy - lub tym samym kolorem krajki - w ZHP Świat w Organizacji Harcerek.

W jednym z pierwszych moich postów pisałam o tym, że na ZHP Świat składają się 4 organizacje: Organizacja Harcerek, Organizacja Harcerzy, Starszyzna Harcerska oraz KPH - Koło Przyjaciół Harcerstwa. W tej ostatniej organizacji funkcjonuje jeszcze jeden stopień instruktorski - działacza / działaczki harcerskiej, o którym opowiem Ci ze szczegółami w oddzielnym wpisie.

Jedną z najważniejszych rzeczy, jaką chciałabym Ci przekazać jest to, że sposób realizowania prób instruktorskich jest w naszych Organizacjach ZHP pod wieloma względami inny, mimo, że instruktorki i instruktorzy posiadający dany stopień pełnią w obu ZHP-ach podobne funkcje. Na przykład, stopień przewodniczki w Organizacji Harcerek w ZHP Świat jest zdobywany przez wędrowniczki i młode kobiety do pracy przy danej jednostce. Podobnie w Polsce - o ile stopień pwd otwiera wiele ścieżek pracy instruktorskiej, idea stopnia skupia się na pracy w drużynie.

Próby na stopnie instruktorskie w Polsce mają podobny format - każdy stopień instruktorski posiada ideę stopnia, wymagania obowiązkowe do otwarcia próby które osoba chcąca otworzyć próbę na dany stopień MUSI spełnić, zadania na podstawie których probant tworzy swoją próbę oraz ogólny spis uprawnień, które ta osoba zyskuje zamykając pozytywnie swoją próbę na stopień. Wszystkie próby otwierane i zamykane są przez tzw. Komisję Stopni Instruktorskich, które działają albo hufcu, albo w chorągwi. Od ponad roku nie mam dostępu do wewnętrznych dokumentów i regulaminów ZHP w Polsce więc miej proszę na uwadze, że niektóre informacje którymi z się z Tobą dzielę mogą być już nieaktualne (lub zmienione), ale mam nadzieję, że jeśli jest jakiś instruktor czy instruktorka z Polski czytająca ten wpis - liczę na Twoje wsparcie Druhno i Druhu - i będę wdzięczna za uściślenie informacji, które już mogą nie być ‘najświeższe’. Nie jestem pewna jakie są różnice między KSI hufcowym a chorągwianym w Polsce. To, jak to pamiętam i jak wydawało mi się, że to rozumiałam to to, że w zależności od ilości instruktorów w stopniu harcmistrza zasiadających w danej Komisji Stopni, albo KSI może albo nie może realizować prób na stopień hm. Jeśli w hufcowym KSI nie ma wystarczająco instruktorów w tym stopniu, podharcmistrz lub podharcmistrzyni chcące otworzyć swoją próbę na hm, realizuje swoją próbę przy chorągwi. Tak to wspominam, tak to pamiętam i tak myślałam że to rozumiem - ale znowu, nie mam możliwości sprawdzić, czy moje informacje nadal są aktualne. W jednym z dokumentów Rady Naczelnej ZHP z 2011 roku jaki udało mi się znaleźć (patrz: punkt 1. w Bibliografii) można znaleźć zapis, że KSI przy chorągwi istnieje po to, żeby wspierać instruktorów z hufca, w którym KSI nie posiada uprawnień do prowadzenia próby na dany stopień. Jestem przekonana, że w ciągu ostatnich 15 lat ten dokument został zaktualizowany co najmniej raz, natomiast żebyś miała Druhno i Druhu pewien punkt odniesienia - większość prób realizowana jest w obrębie jeśli nie hufca - to chorągwi. Przeczytałam tam też, że za zgodą chorągwi mogą funkcjonować Komisje Stopni międzyhufcowe, oraz że istnieje KSI przy Kwaterze Głównej, natomiast ja sama nie posiadam ani wiedzy, ani doświadczenia ani źródeł, żeby móc bliżej Ci przedstawić ich funkcjonowanie. Oprócz oficjalnego dokumentu przedstawiającego system stopni instruktorskich, każde KSI ma swój wewnętrzny regulamin. Druhno i Druhu, czy ta część jest dla Ciebie jasna? Czy masz jakieś pytania? Czy jest coś, co wiesz że działa inaczej i powinnam coś poprawić?

W ZHP Świat, zarówno Organizacja Harcerek jak i Organizacja Harcerzy mają swoje własne Komisje, regulaminy prób na stopnie i - wymagania na nie. To, czego się dowiedziałam ostatnio to to, że: w Organizacji Harcerek próba na stopień przewodniczki odbywa się w obrębie chorągwi (czyli kraju), podczas gdy próby na stopień podharcmistrzyni i harcmistrzyni są realizowane na poziomie światowym i kursy na te stopnie odbywają się korespondencyjnie. Jeśli nie do końca rozumiesz co mam na myśli - proszę Cię o cierpliwość - masz moje słowo w ciągu najbliższych kilku wpisów wszystko Ci wyjaśnię. Natomiast w Organizacji Harcerzy próba na stopień przewodnika i podharcmistrza odbywa się w obrębie danej chorągwi (kraju), a dopiero stopień harcmistrza - jest realizowany na poziomie Organizacji Harcerzy i kurs na ten stopień jest prowadzony korespondencyjnie.
Organizacja Harcerek w swoim regulaminie ma przedstawione wymagania na stopień przewodniczki, podharcmistrzyni i harcmistrzyni. Organizacja Harcerzy ma oddzielny regulamin próby na każdy kolejny stopień. Wymagania i zadania są oczywiście do siebie zbliżone, ale nie są takie same. Kursy na dany stopień odbywają się w obrębie swojej organizacji - Organizacja Harcerek oddzielnie od Organizacji Harcerzy. W Polsce wymagania, idea stopnia, przebieg próby mimo, że są indywidualne (znaczenie tego słowa również rozwinę), to mają ten sam ‘szkielet’ niezależnie płci.

Niedługo opublikuję Druhu i Druhno charakterystykę pierwszego stopnia instruktorskiego jaki mamy w naszych Organizacjach - stopień pwd.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące próby na stopień pwd, lub zwyczajnie masz jakąś kwestię związaną z tematem, którą chciałabyś poznać bliżej i zależy Ci żebyś mogła lub mógł o tym przeczytać - daj znać w komentarzu, a my dołożymy wszelkich starań, żeby odpowiedzieć na nurtujące Cię kwestie.

Tymczasem - życzymy Ci wspaniałego tygodnia i ściskamy serdecznie,

Czuwaj!

zespół Just Scouts

BIBLIOGRAFIA:

Szukaj na tym blogu

JUST SCOUTS

PRÓBY INSTRUKTORSKIE - WSTĘP

Komentarze

Formularz kontaktowy

Popularne

Od Słów do Czynów - biwak, który wzmacnia polskość na emigracji

Skrzaty